Lễ Hội Canh nông làng Văn Lôi: khúc tráng ca lao động và khát vọng thịnh vượng

Hội Canh Nông không phải là một lễ hội diễn ra thường niên theo năm tháng bộn bề. Với chu kỳ 5 năm một lần, mỗi dịp hội mở vào năm Bính Ngọ 2026 này mang theo sự dồn nén của mong chờ, sự chỉn chu trong chuẩn bị và sự thăng hoa của cảm xúc. Đây là dịp để con dân Văn Lôi tìm về cội nguồn, tri ân những bậc tiền nhân đã có công khai khẩn ruộng đồng, biến bãi hoang thành bờ xôi ruộng mật.

Trong tâm thức người dân Việt, "Dĩ nông vi bản" (Lấy nghề nông làm gốc). Hội Canh Nông làng Văn Lôi chính là sự cụ thể hóa triết lý ấy bằng những nghi lễ tâm linh và các tích trò dân gian độc đáo. Lễ hội không chỉ là lời cầu nguyện cho "Quốc thái dân an - Mưa thuận gió hòa", mà còn là sợi dây thắt chặt tình làng nghĩa xóm, là nơi những giá trị đạo đức "Uống nước nhớ nguồn" được trao truyền tự nhiên qua từng điệu múa, nhịp trống.

Nếu phần Lễ mang sự trang nghiêm, cung kính trước anh linh tiên tổ, thì phần Hội lại là một bức tranh sơn mài rực rỡ sắc màu, sống động âm thanh, tái hiện toàn bộ chu trình lao động trù phú của người nông dân qua các tích trò đặc sắc.

Sự xuất hiện của Ông Sấm với diện mạo oai nghiêm, tiếng hô vang trời "Ầm! Ầm! Ầm!" cùng hành động phun nước tạo mưa xuân là một biểu tượng tâm linh mạnh mẽ. Trong nông nghiệp lúa nước, sấm và mưa là tín hiệu của sự sống. Tích trò này không chỉ mang tính giải trí mà còn thể hiện mong ước của người xưa về sự giao hòa âm dương, mong cho đất trời hiểu thấu lòng người mà ban xuống những giọt mưa vàng, mưa bạc.

Tiếng hò vè, câu hát Vịnh Kiều bên đường cày thẳng tắp không chỉ cho thấy sự tài hoa của người nông dân mà còn thể hiện tinh thần lạc quan. Đặc biệt, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Minh Hải trực tiếp xuống đường cày cùng bà con là một hình ảnh mang tính biểu tượng cao, thể hiện sự đồng lòng giữa chính quyền và nhân dân, đúng với tinh thần "Trọng nông" từ ngàn xưa.

Sự xuất hiện của các cô gái với đôi tay thoăn thoắt, những lời đối đáp giao duyên dí dỏm giữa thợ cấy và thợ cày đã biến lao động vất vả thành một ngày hội của tình yêu và sự gắn kết. Tiếng cười rúc rích trên sân đình hôm nay chính là niềm tin vào một mùa vụ bội thu mai sau.

Một điểm độc đáo của Hội Canh Nông Văn Lôi chính là sự lồng ghép tích trò Người bán bút lông và Thầy đồ dạy học. Người làng Văn Lôi quan niệm: Làm ruộng để ấm cái bụng, học chữ để sáng cái trí. Hình ảnh Thầy đồ xứ Nghệ về làng mở lớp, học trò đọc đồng thanh những câu "Tốt lúa, tốt khoai" bên cạnh các thợ cày, thợ cuốc đã khẳng định một truyền thống quý báu: Dù là người nông dân chân lấm tay bùn, họ vẫn không ngừng hướng tới sự học, tôn trọng trí thức và trọng hiền tài.

Hội Canh Nông kết thúc bằng màn Rước cây lúa - cao trào của sự tự hào. Cây lúa xanh tốt, bông trĩu hạt được nâng niu đưa vào sân đình như một báu vật. Đó là kết tinh của mồ hôi, trí tuệ và ân đức của đất trời.

Khi tiếng trống bế mạc vang lên, giá trị của lễ hội không dừng lại ở sân đình mà lan tỏa vào từng nếp nhà, từng thửa ruộng. Hội Canh Nông làng Văn Lôi năm 2026 mang những thông điệp thời đại sâu sắc:

Gìn giữ bản sắc trong thời kỳ mới: Giữa nhịp sống công nghiệp hóa, việc duy trì một lễ hội mang đậm màu sắc nông nghiệp giúp thế hệ trẻ không quên gốc gác, trân trọng giá trị của lao động.

Gắn kết cộng đồng: Lễ hội là sự hợp lực của tất cả các đội trong thôn (từ đội 1 đến đội 9), từ người già đến trẻ nhỏ, tạo nên một khối đoàn kết vững chắc.

Khát vọng thịnh vượng: Mỗi câu hát, mỗi điệu múa đều chứa đựng mong muốn về một cuộc sống đủ đầy, một làng quê Văn Lôi ngày càng văn minh, giàu đẹp nhưng vẫn giữ được cái "hồn" của làng quê Việt Nam xưa.

Hội Canh Nông làng Văn Lôi Xuân Bính Ngọ 2026 là một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa dân gian. Tiếng trống hội hôm nay chính là lời hứa của con cháu Văn Lôi với tổ tiên: Sẽ tiếp nối truyền thống, giữ đất, giữ làng, và viết tiếp những trang sử vàng của một vùng quê văn hiến.